Als Bibliotheek bouwen wij mee aan een geletterde samenleving waarin iedereen via taal en verhalen de kans krijgt om volwaardig mee te doen. Door leesplezier centraal te stellen en drempels weg te nemen maken we taal bereikbaar in elke leefomgeving. De collectie vormt in ons bibliotheekwerk steeds het uitgangspunt: het is de grondstof waarmee wij werken.
Taalontwikkeling begint bij de allerkleinsten. Samen een boekje lezen, plaatjes aanwijzen en verhalen vertellen.
Door regelmatig voor te lezen, vanaf de vroegste leeftijd, wordt een sterke basis gelegd voor latere lees- en
schrijfvaardigheden. Met het landelijke programma BoekStart stimuleren we ouders om zo vroeg mogelijk te
beginnen met voorlezen. De Bibliotheek vervult hierin een centrale rol en geeft ondersteuning door het
bieden van aantrekkelijke (voor)leesplekken, een collectie geschikte boekjes, deskundigheidsbevordering,
een voorleesplan en samenwerking in een leesbevorderingsnetwerk. In 2025 werden er met de speciale
waardebon in totaal 972 BoekStartkoffertjes opgehaald in onze Bibliotheken. Onze BoekStartcoaches
spelen ook een belangrijke rol in het stimuleren van de leesontwikkeling bij jonge kinderen. Zij komen
wekelijks op consultatiebureaus met een koffer vol boeken en gaan in gesprek met ouders over voorlezen
en communiceren met hun kind.
“
Taalverrijking door interactie, daar draait het vooral om bij voorlezen aan een baby of dreumes. Van
knisper- tot badboekje: benoem wat het kindje ziet, hoort en voelt. Zo bouw je woordenschat op, waar
kindjes later heel veel profijt van hebben.
”
BoekStartcoach Sanne Kouwenberg
Waar BoekStart de basis legt, bouwen we met een serie aan voorleesactiviteiten verder aan een leven lang
leesplezier. Denk aan BabyBrabbels (0-1 jaar), DreumesBabbel (1-2 jaar), Peuteruurtje (2-4 jaar),
Kleutertijd (4-6 jaar) en Voorleesfeest (4-8 jaar). Het hele jaar door beleefden veel kinderen samen
met hun (groot)ouders volop leesplezier bij deze activiteiten in alle vestigingen van de Noord Oost
Brabantse Bibliotheken.
Natuurlijk zijn wij ook van de partij als het gaat om de Nationale Voorleesdagen. In januari en februari
2025 ontvingen we maar liefst 4.500 kinderen (bijna tweehonderd groepsbezoeken en losse bezoeken) in
onze Bibliotheken.
De Nationale Voorleeswedstrijd is de spannendste leesbevorderingscampagne voor groep 7 en 8. Kinderen nemen
het tegen elkaar op in verschillende wedstrijdrondes. Ze leren hierbij veel van elkaar en het wedstrijdelement
maakt het extra leuk. In ons hele werkgebied namen veel enthousiaste scholen en kinderen deel aan de voorrondes,
die we met plezier organiseren. Lein van Boxtel uit Schijndel werd in 2025 voorleeskampioen van Brabant.
In al onze Bibliotheken waren we actief met het project Zomerlezen. Samen met basisscholen gaan we zo de
zomerleesdip van kinderen tegen (het terugvallen in leesniveau door niet of minder te lezen). Met de
zomerlees-challenge werden kinderen uitgedaagd om de laatste weken voor de zomervakantie zoveel mogelijk
boeken te lezen, zowel op school als thuis. Tijdens de vakantie konden kinderen bij de Bibliotheek doorgaan
met ‘sparen’ van gelezen boeken. Daarmee konden ze mooie prijzen winnen. Ook vakantietassen vol leesvoer
droegen in de zomerperiode bij aan meer leesplezier en leeskilometers. Met succes: tijdens het Zomerlezen
project zijn ruim 5000 boeken gelezen door de deelnemende kinderen.
Het thema van de Kinderboekenweek was dit jaar ‘Vol Avontuur’. Kinderen van acht tot en met twaalf jaar deden
mee aan spannende, interactieve workshops met bijzondere dieren. In de escape game ‘Ik haat boeken’ probeerden
kinderen van groep drie tot en met acht binnen de tijd alle puzzels op te lossen, om zo de hoofdpersoon te
laten ontsnappen uit het boek. Verder was er de ‘Welk avontuur lees jij?’-test om te ontdekken welke
avonturenboeken bij jou passen. In alle vestigingen was iets te beleven. Zo stonden in Meierijstad avontuur,
heldenverhalen en livemuziek op het programma van Woorden met Akkoorden Kids, een klein festival in de
Kinderboekenweek.
“
Wat een feest om op deze manier de leukste week van het jaar af te trappen en het kinderboek samen te
vieren.
”
Jeugdbibliothecaris Merle de Korte blikt tevreden terug op de avontuurlijke aftrap van de Kinderboekenweek
in Uden.
De BoekenScouts (8 t/m 12 jaar) kwamen ook dit jaar weer vaak samen in de Bibliotheek om de nieuwste boeken
te bekijken. Ze praten er met elkaar over en nemen boeken mee naar huis. Verder doen de BoekenScouts allerlei
andere activiteiten, zoals het spelen van een boekenspel of een boekenquiz.
“
Het enthousiasme van onze jonge BoekenScouts is superleuk om te zien. Ze lezen ontzettend veel en hun
leesplezier is erg aanstekelijk. Met speciale BoekenScout-stickers tippen ze andere kinderen over
leuke, nieuwe boeken in de Bibliotheek.
”
Bibliothecaris Elske Verhoeven.
Gedurende het jaar was er een uitgebreid aanbod van diverse jeugdactiviteiten in alle Bibliotheken. Dat
varieerde van voorleesuurtjes tot workshops, zoals tijdens het Weekend voor de Wetenschap. In Maashorst
vond de Culturele Instuif plaats, in Oss werd het Sprookjesfestival (D’r war ‘ns) bezocht door ruim
tweehonderd kinderen en in Meierijstad was onze deelname aan Schijndel aan Zee een succes. Deelname aan
deze activiteiten was gratis, om de drempel voor iedereen (ook voor gezinnen die minder bekend zijn met
de Bibliotheek) zo laag mogelijk te houden en families met een kleine beurs niet uit te sluiten.
“
Tijdens het Sprookjesfestival ervaren kinderen lokale volksverhalen op speelse en creatieve wijze.
Zo kan ook de jongere doelgroep zich verbinden met de geschiedenis van hier. De verhalen zijn vaak
al eeuwenoud, maar de thema’s zijn tijdloos en universeel. Kinderen gaan nog steeds op in de magie
van toen.
”
Robin Akkermans van Stadsarchief Oss organiseert het festival samen met de Bibliotheek
Met de Bibliotheek op school (dBos) slaan onderwijs, Bibliotheken en gemeenten de handen ineen en komt er
dagelijks aandacht voor leesplezier (en mediawijsheid) op school én thuis. Dat gebeurt met deskundige
leesconsulenten, inspirerende boeken en een uitnodigende (digitale) leesomgeving. Op steeds meer locaties
binnen het werkgebied van de NOBB wordt gewerkt met de landelijke programma's de Bibliotheek op school en
BoekStart in de kinderopvang. Deze programma's draaien om structurele samenwerking tussen de Bibliotheek,
het onderwijs en de kinderopvang. De pijlers expertise en collectie staan daarbij centraal.
In 2025 is er gewerkt aan verdieping en bestendiging van deze samenwerkingsrelaties.
Ook is er voorgesorteerd op toekomstige financieringsmogelijkheden voor deze projecten, in de vorm van een
hopelijke verlenging van de subsidie ‘Oss Leest’, een impulssubsidie in de gemeente Maashorst en landelijke
subsidiegelden.
“
Sorry dat ik steeds door je les heen roep. Dat komt omdat ik zo enthousiast ben als je komt en ik
het zo leuk vind wat we mogen doen. Dan lukt het me niet om stil te zijn en rustig op mijn stoel
te blijven zitten.
”
Een leerling schreef een brief aan de leesconsulent
de Bibliotheek op school (dBos) en BoekStart in de kinderopvang (kov) in het werkgebied NOBB
| Noord Oost Brabantse Bibliotheken | 2024-2025 | 2023-2024 |
| dBos scholen | 50 (48%) | 48 (47%) |
| BoekStart in de kov locaties | 44 (29%) | 36 (24%) |
| Gemeente Oss | 2024-2025 | 2023-2024 |
| dBos scholen | 34 (100%) | 34 (100%) |
| BoekStart in de kov locaties | 35 (78%) | 34 (75%) |
| Gemeente Meierijstad | 2024-2025 | 2023-2024 |
| dBos scholen | 8 (25%) | 8 (25%) |
| BoekStart in de kov locaties | 8 (14%) | 1 (2%) |
| Gemeente Maashorst | 2024-2025 | 2023-2024 |
| dBos scholen | 5 (19%) | 4 (15%) |
| BoekStart in de kov locaties | 1 (3%) | 1 (3%) |
| Gemeente Bernheze | 2024-2025 | 2023-2024 |
| dBos scholen | 3 (30%) | 3 (30%) |
| BoekStart in de kov locaties | 0 | 0 |
Read2Me! is dé voorleeswedstrijd voor brugklassers. De eerstejaars lezen elkaar fragmenten voor uit jeugdboeken.
In 2025 hebben 28 klassen deelgenomen aan deze voorleeswedstrijd.
Met B/Slash krijgen we leerlingen van het vmbo en mbo aan het lezen met verhalen die dicht bij hen staan.
Door herkenning en identificatie neemt het leesplezier en de leeshonger vaak toe. In een lessenreeks van vijf
weken lezen leerlingen waargebeurde verhalen en maken ze verdiepende en creatieve opdrachten. In 2025 zijn we
aan de slag gegaan met een vernieuwing van het project, dat XStories gaat heten. Er heeft al een succesvolle
pilot plaatsgevonden op het Udens College.
In 2025 zijn twee bestaande leesclubs voor jongeren doorgezet en is er een nieuwe opgericht. In Veghel is
Young Meierijstad Leest de leesclub voor jongvolwassenen. In Schijndel is Story Hunters actief, de leesclub
voor jongeren. In Uden zijn de Udense Book Lovers gestart, voor jongvolwassenen. De initiatiefnemers en leden
zijn erg enthousiast en de club is daardoor snel gegroeid. Deze leesclubs combineren zowel een stuk lezen en
leesbevordering voor jongeren en jongvolwassenen, maar ook een mogelijkheid tot ontmoeting en debat.
Op social media zijn we als Bibliotheek zichtbaar voor jongeren onder de naam Jongerenbieb. Je kunt ons
vinden op Instagram, TikTok en sinds kort ook op Discord. Het doel is niet alleen zichtbaar zijn, maar ook
in gesprek gaan met jongeren. Zo versterken we onze Young Adult community en betrekken we hen bij onze
programmering en collectie, zodat we een plek voor én door jongeren worden. In 2025 zijn met behulp van
hun boekentips young- en new adult series en manga's aangekocht. Ook kwamen vanuit de community andere
goede ideeën: van de invulling van een Halloween-evenement tot de koppeling met platformen zoals Join Us
(tegen eenzaamheid onder jongeren) en Brabant Maatjes.
“
Het is gewoon zó leuk om te kunnen praten met mensen die dezelfde liefde hebben voor lezen. Ik hoop
dat andere jongeren daar ook weer het plezier in kunnen terugvinden. Lezen brengt mij zoveel
vrijheid.
”
Iris is lid van de NOBB Young Adult community, de Udense Book Lovers en Young Meierijstad Leest.
Onze collectie verandert doorlopend. Op basis van recensies, lenersverzoeken, aantal reserveringen en
controle van uitleenfrequenties, worden door een team van NOBB-collectioneurs wekelijks nieuwe titels
gekocht. Verouderd materiaal wordt regelmatig verwijderd, zodat we aan de actuele vraag van de leners
blijven voldoen. Dit jaar is extra aandacht besteed aan vindbaarheid van de collectie in de kasten en
uitwisselen van collectietips: met thematafels in de Bibliotheken en online via de website en social media.
In Oss, Uden en Veghel zijn bijzondere wisselcollecties ‘Parels uit het depot’ samengesteld. Deze
boeken maken deel uit van de Canon van de Nederlandse literatuur en wereldliteratuur of het zijn belangrijke
informatieve standaardwerken (klassiekers) die extra in het zonnetje worden gezet. Doel is om bezoekers te
verrassen en inspireren.
Vooruitlopend op de verhuizing van de Bibliotheek Oss is de informatieve collectie volledig omgezet naar het
ordeningssysteem PIM (Presentatiesysteem Informatieve Media). Een gebruiksvriendelijke manier van presenteren
voor de ‘snuffelende gebruiker'. In alle Bibliotheken van de NOBB staan de informatieve materialen nu op
dezelfde manier in de kast wat uitwisseling van collectie-onderdelen gemakkelijker maakt.
De afgelopen tien jaar hebben we een enorme groei gezien van de DigiTaalhuizen in onze gemeenten en daarbij
ook van de taalhuiscollecties. De materialen stonden in zogenaamde Anders Lezen Pleinen (ALP). Om de
vindbaarheid van deze collecties te verbeteren, is de naam ALP vervangen door Taalhuis, zowel in de
bewegwijzering in de Bibliotheken als op de materialen. Voor de NOBB is Gezinsaanpak een belangrijk
speerpunt. Daarom zijn delen van de anderstalige collecties voor kinderen en jongeren sinds dit jaar
eveneens in de taalhuiscollectie geplaatst. Zoals meertalige prentenboeken, verteltassen en makkelijk
lezen boeken voor jongeren die de Nederlandse taal leren. Dit jaar is er een extra impuls gegeven aan de
anderstalige jeugdcollectie met aanschaf van leesboeken en informatieve boeken in het Turks, Pools,
Arabisch en Oekraïens. Programmateam collectie en de projectleider van de Bibliotheek op school zijn
kartrekker bij het uitbreiden van deze collectie, maar die uitbreiding staat niet op zichzelf. Het
collectieplan ‘Gezinsaanpak in connectie met collectie’ adviseert onder meer om de collectie beter te
verbinden met programmering en de zichtbaarheid ervan in de Bibliotheken te vergroten. Aandachtspunten
vanuit de NOBB Themagroep Gezinsaanpak zijn het benodigde budget, de ervaringen van de Bibliotheek op
school en het aanschaffen met de doelgroep samen.
In de meeste Bibliotheken is een Makkelijk Lezen Plein (MLP) te vinden: een herkenbare plek met boeken,
tijdschriften en strips voor kinderen tussen acht en twaalf jaar die moeite hebben met lezen. Aantrekkelijke
verhalen, weinig moeilijke woorden, veel illustraties en een beter leesbaar lettertype. In 2025 zijn deze
collecties volgens gezamenlijke afspraken opnieuw geselecteerd en waar nodig opgeschoond.
“
Dit had ik willen weten toen ik nog voor de klas stond! Het Makkelijk Lezen Plein in de Bibliotheek
is een uitkomst, juist om kinderen te helpen die een extra zetje kunnen gebruiken bij het lezen.
”
Diverse bibliothecarissen en leesconsulenten werkten eerder in het onderwijs. Nu dragen ze vanuit
onze Bibliotheken bij aan leesvaardigheid en leesplezier.
Online Bibliotheek
De NOBB beschikt niet alleen over een fysieke collectie, maar maakt ook deel uit van de landelijke online
Bibliotheek. Een dienst van de Koninklijke Bibliotheek (KB). De populariteit van het lenen van e-books en
luisterboeken is in 2025 opnieuw toegenomen bij de leden van de NOBB. Vooral bij de leden in de leeftijd
tussen 50 en 80 jaar. Ook landelijk is er een stijgende lijn te zien. In vergelijking met de uitleencijfers
van de fysieke collectie van de NOBB is het online lenen een gewaardeerde dienstverlening voor
bibliotheekleden.
uitleningen online bibliotheekdienst
| Aantal geleende e-books en luisterboeken door NOBB-leden | Aantal geleende fysieke materialen uit NOBB-collectie door NOBB-leden | |
| 2023 | 49.776 | 970.660 |
| 2024 | 85.008 | 929.484 |
| 2025 | 91.431 | 915.877 |
