Het is van groot belang dat iedereen volwaardig en actief kan blijven meedoen in een wereld die, onder invloed van digitalisering, razendsnel verandert. Als Bibliotheek helpen we mensen meer (digi)taalvaardig te worden en ondersteunen we inwoners met vragen over de digitale overheid.
Ouders die moeite hebben met basisvaardigheden geven dat vaak generatie op generatie door. De Gezinsaanpak heeft
als doel de cyclus van laaggeletterdheid te doorbreken. Onze focus ligt hierbij op het ondersteunen van ouders
bij het stimuleren van de taal- en geletterdheidsontwikkeling van hun (jonge) kinderen. Tegelijkertijd versterken
we, waar nodig, de basisvaardigheden van de ouders. Voorbeelden hiervan zijn het Taalcafé Ouder en Kind en de
VoorleesExpress.
Veel disciplines binnen de NOBB houden zich bezig met dit onderwerp. Om de samenhang te verbeteren, kennis uit
te wisselen en te komen tot nieuwe inzichten is in 2025 de Themagroep Gezinsaanpak opgericht. Collega’s in
de themagroep hebben bestaande en nieuwe mogelijkheden verkend en dwarsverbanden gelegd. Eindresultaat zijn
vier aanbevelingen die richting geven aan de programmateams voor jaar- en projectplannen. Ingezet wordt op
een vast aanspreekpunt in de organisatie voor gezinsaanpak en meertaligheid, programmeren met andere
culturen, het uitbreiden van de internationale collectie en het bereik van taalarme gezinnen door meer
'naar buiten' te gaan.
“
In het Taalcafé Ouder en Kind zijn ouders én hun kinderen van nul tot vier jaar welkom. We zien dat
vooral jonge moeders vaak stoppen met taalactiviteiten, omdat het niet te combineren is met de
zorgtaken. Hoe fijn is het dan om een plek te hebben waar je zelf kunt oefenen met je kindje
dichtbij? Ook de kinderen raken zo vertrouwd met de Bibliotheek en zeggen al woordjes na. Een
aantal moeders komt regelmatig met hun kindjes in de Bibliotheek een boek of verteltas halen.
Zo mooi om te zien!
”
Rachelle van Hoogstraten-Suppers, Taalconsulent DigiTaalhuis.
De VoorleesExpress
In 2025 zijn 124 gezinnen gestart met de VoorleesExpress. In alle gemeenten in het werkgebied van de NOBB
is de VoorleesExpress actief. In de gemeente Maashorst is in 2025 (najaar) een nieuwe start gemaakt.
Vrijwilligers gaan twintig weken lang iedere week bij de aangemelde gezinnen langs om voor te lezen en
taalspelletjes te doen. Zo zorgen ze dat de kinderen die moeite hebben met taal, extra aandacht krijgen
en geven ze samen met de ouders taal- en leesplezier een vaste plek in het gezin.
“
Juf, juf, ik heb een nieuwe voetbal!” Het Oekraïense jongetje sprak een paar weken daarvoor pas
enkele woorden Nederlands. Toen kwam Ivonne van der Male van de VoorleesExpress voor het eerst
bij hem thuis. En nu rolt spontaan deze hele zin uit zijn mond. In de taal van zijn nieuwe thuisland.
Trots!
”
Met een grote glimlach doet Artem (5 jaar) de voordeur open.
De DigiTaalhuizen maken deel uit van de diverse Taalnetwerken in de gemeenten Oss, Maashorst en Meierijstad.
In de gemeente Bernheze is geen DigiTaalhuis actief maar werken we wel samen met lokale partijen op het
gebied van digitale vaardigheden.
Een DigiTaalhuis is een laagdrempelige, gratis ontmoetingsplek in de Bibliotheek waar volwassenen
terechtkunnen om te werken aan hun basisvaardigheden. Of het nu gaat om beter leren lezen, schrijven,
rekenen of het vergroten van digitale zelfredzaamheid. Met behulp van coaches, vrijwilligers en speciaal
lesmateriaal stimuleren we dat iedereen kan deelnemen aan de maatschappij. Onze deuren staan open voor
iedereen: van moedertaalsprekers tot nieuwkomers. Een lidmaatschap is niet nodig.
“
Ik heb veel geleerd, niet alleen taal maar ook cultuur. Ik vind dit programma heel leuk en inspirerend.
Volgens mij is de Bibliotheek een goede plek om verschillende culturen te leren kennen."
Widja doet mee met de lees- en schrijfkring in Veghel. Morsal is deelnemer van de meeleeskring in Oss:
“Ik leer hier goed praten, schrijven en luisteren. Ik ben trots dat ik zoveel verhalen kan lezen. Soms
leen ik een boek en lees ik dat met mijn zoon. Fijn! Dat kon ik eerst niet.
”
De Bibliotheek is een belangrijke partner binnen de Taalnetwerken. Hoogtepunten in 2025 waren onder andere de
organisatie van meerdere regietheaters en praktijktrainingen ‘Herkennen, bespreekbaar maken en doorverwijzen’
bij laaggeletterdheid. Daaraan namen meer dan 150 professionals deel. Digitale inclusie bleef een speerpunt,
met onder meer ‘DigiD on Tour’, de lancering van het magazine de Digi-Wegwijzer en de bijeenkomst
‘AI voor beginners’ met 120 deelnemers. Daarnaast versterkten we de gezinsaanpak door nauwere samenwerking met
lokale coalities, zoals Kansrijke Start, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en brugfunctionarissen
vanuit onderwijs en welzijn. Er is veel afstemming met collega’s van de programma’s Oss Leest,
BoekStart en de VoorleesExpress.
DigiD on Tour
Tijdens de Week van Lezen en Schrijven lag de focus op bewustwording van laaggeletterdheid, met
activiteiten zoals een NT1-expositie met podcast, een boodschappenspel op diverse markten, het
letterpakken-spel bij verschillende organisaties en de presentatie van de dichtbundel Ik hou van
deze lees. Ook maakten we promotiefilms voor DigiTaalhuizen en het IDO die zijn uitgezonden bij
de lokale omroepen. Al deze inzet leidde tot meer aanmeldingen, deelnemers, vrijwilligers en activiteiten.
Leven lang ontwikkelen in gemeente Oss
Leven lang ontwikkelen in gemeente Meierijstad
Verhalen van NT1'ers terug naar school. Luister de podcast.
Bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) kunnen bezoekers van de Bibliotheek terecht met vragen over
de digitale overheid. De vragen die binnenkomen zijn heel divers. Deze zijn bijvoorbeeld gericht op het
regelen van DigiD, online afspraken maken met de huisarts, het aanvragen van uitkeringen en het gebruik
maken van digitale hulpmiddelen. Steeds meer mensen weten het IDO te vinden voor dit soort vragen en
oplossingen.
“
Het is mooi om te zien hoe mensen opgelucht en soms zelfs trots vertrekken als ze met onze hulp zelf
iets hebben geregeld. We zijn coachend, wijzen de weg. Met alledaagse dingen kunnen we een groot
verschil maken voor iemand. Dat geeft veel voldoening.
”
Luuk Windmüller, medewerker Informatiepunt Digitale Overheid.
“
Ik vind het zo geweldig dat er hulp is voor met name ouderen wat betreft digitale problemen, en
de rust en het geduld die ik daarbij heb ondervonden.
”
Een bezoeker van het IDO in de Bibliotheek in Uden spreekt haar waardering uit.
Klik hier voor de IDO factsheet NOBB 2025
Klik hier voor de IDO factsheet Oss 2025
Klik hier voor de IDO factsheet Meierijstad 2025
Klik hier voor de IDO factsheet Maashorst 2025
Klik hier voor de IDO factsheet Bernheze 2025
Om mee te kunnen blijven doen in de maatschappij, heb je steeds meer digitale vaardigheden nodig. Voor
mensen die geen ervaring hebben met computer en internet, biedt de cursus Klik & Tik uitkomst. De cursus
DigiSterker gaat een stapje verder: hier leren deelnemers omgaan met websites van de overheid. In de
workshops met diverse thema’s van DigiVitaler, leren de deelnemers wat digitale zorg is en hoe het werkt.
“
Ik was ‘analfabeet’ op computergebied. Ik ben trots op mijn moed om eraan te beginnen." Ruud deed mee
aan de cursus Klik & Tik in de Bibliotheek. Net als Jos: ”Ik leer erg veel en snel.” Ook Janneke
kan nu beter vooruit op de digitale snelweg: “Je moet het zelf doen, daar leer je het meest van.
Cursist Joke stelt tevreden: “Nu hoef ik mijn zoon niet meer zo vaak om hulp te vragen.
”
aantal deelnemers Digivaardigheidscursussen NOBB
| NOBB | 2025 | 2024 |
| Klik & Tik | 280 | 233 |
| DigiSterker | 119 | 124 |
| DigiVitaler | 110 | 105 |
| Overig* | 415 | n.v.t. |
| Gemeente Oss | 2025 | 2024 |
| Klik & Tik | 89 | 73 |
| DigiSterker | 43 | 34 |
| DigiVitaler | 40 | 57 |
| Overig* | 182 | n.v.t. |
| TOTAAL | 354 | 164 |
| Gemeente Meierijstad | 2025 | 2024 |
| Klik & Tik | 91 | 67 |
| DigiSterker | 31 | 26 |
| DigiVitaler | 31 | 33 |
| Overig* | 66 | n.v.t. |
| TOTAAL | 219 | 126 |
| Gemeente Maashorst | 2025 | 2024 |
| Klik & Tik | 77 | 81 |
| DigiSterker | 31 | 38 |
| DigiVitaler | 32 | 5 |
| Overig* | 68 | n.v.t. |
| TOTAAL | 208 | 124 |
| Gemeente Bernheze | 2025 | 2024 |
| Klik & Tik | 23 | 12 |
| DigiSterker | 14 | 26 |
| DigiVitaler | 7 | 10 |
| Overig* | 99 | n.v.t. |
| TOTAAL | 143 | 48 |
Naast de cursussen Klik & Tik, DigiSterker en DigiVitaler, biedt de Bibliotheek ook andere leuke en nuttige
workshops aan voor digitale vaardigheden. Denk aan cybercrime en fotograferen met de smartphone. De geplande
workshops zaten in een mum van tijd vol.
Daarnaast organiseren we op verschillende locaties inloopspreekuren voor digitale vragen. Tijdens het
spreekuur van de vrijwilligers van DigiBuurt (Oss) of Digicafé (Schijndel) kunnen mensen vragen stellen
over (het gebruik van) computer, telefoon of tablet. Bijvoorbeeld hoe je apps installeert of wat je moet
doen bij een computervirus.
Ieder jaar tijdens de aangifteperiode zijn er in de Bibliotheken ook gratis Belastingspreekuren, voor iedereen die
hulp nodig heeft bij de online belastingaangifte. De Sociaal Raadslieden van ONS Welzijn, vrijwilligers van
Geld de Baas en Sociaal Werk Meierijstad houden deze spreekuren in de Bibliotheken van Heesch, Heeswijk-Dinther,
Oss, Uden en Veghel.